Bert en zijn systeem, de hoofdverdachten van het Deens debacle. Bert schijnt geen andere systemen te kennen. Bert heeft zijn systeem heilig verklaard. Het korte termijn geheugen gedijt over het algemeen prima in voetbalstadions, maar nu Nederland en masse het systeem heeft afgeschreven is het tijd voor enig historisch besef. Want is het eigenlijk wel het systeem van Bert?
In de aanloop naar het EK in 2008 speelde het Nederlands Elftal op zijn zachts gezegd als een natte krant. De bondscoach op dat moment heette Marco van Basten. Gedurende vier jaar wierp hij zich op als het boegbeeld van de Hollandse School. Op een enkel experiment met een ruit op het middenveld na, trad Nederland aan in een 4-3-3 formatie. Dat dit resulteerde in resultaatvoetbal zonder resultaat deed niet ter zake. Nederland hoort met buitenspelers te spelen.
Toch herinneren we ons Marco van Basten als de bondscoach die op een eindronde de voetbalgrootmachten Frankrijk en Italië deklasseerde. Als de bondscoach die soeverein overeind bleef in de immer terugkerende ‘Poule des doods’. Tijdens de voorbereiding van Euro2008 vroeg Ruud van Nistelrooij of Marco even naar zijn kamer wilde komen. Daar zaten de sterspelers van dat Nederlands Elftal te wachten en zij spraken de legendarische woorden: ‘Bondscoach, Marco, we gaan het anders doen.’ Het heeft twee magistrale wedstrijden gekost om Marco het 4-5-1 systeem uit te leggen, maar tegen Rusland bleek dat hij het toch niet helemaal had begrepen.
Bert begreep het wel. Hij perfectioneerde het systeem tot het finalewaardig was. Maar na vier jaar is het systeem aan slijtage onderhevig. Als zelfs de Denen en Bulgaren een passend antwoord klaar hebben, wordt het tijd om een nieuwe vraag te stellen. Het wordt tijd dat iemand Bert op z’n kamer roept, maar wie? Aanvoerder Van Bommel staat zelf ter discussie, de meest ervaren international Van der Vaart is bankzitter en uitblinker Sneijder heeft gezien zijn tatoeages geen verstand van stijl, laat staan speelstijl.
Het schijnt dat Bert al bij iemand op de kamer is geweest. Joris Mathijssen, stille wateren hebben diepe gronden. Na de verloren wedstrijd tegen de Bulgaren heeft Joris de nieuwe speelwijze aan Bert uitgelegd. Bert begreep het niet en vroeg Joris om in het veld het voortouw te nemen. Groot was dan ook de paniek toen Mathijssen niet op tijd fit was voor de wedstrijd tegen Denemarken. Bert viel noodgedwongen terug op het oude systeem. In de slotfase probeerde hij nog de aanwijzingen van Joris door te voeren. Van Persie en Huntelaar samen. Van der Vaart als controleur. Kuijt als rechtsback. Maar zonder Joris werd het een chaos.
Om de ‘Poule des Doods’ deze keer te overleven moeten we winnen van onze aartsrivaal, onze angstgegner. Maar angst voor de wedstrijd tegen Duitsland? Volgens mij hoeft dat niet. Joris is terug.